Algemeen paginakop

Roken

Wat is roken?

Tabak wordt gemaakt uit de gedroogde bladeren van de tabaksplant. Tabaksproducten ontstaan vaak door het mengen van verschillende soorten tabaksbladeren met elkaar. Naast bestrijdingsmiddelen worden smaak- en geurverbeteraars toegevoegd zoals bijvoorbeeld suikerstroop, honing en pepermunt.

 

Het is algemeen bekend dat roken niet goed is voor je gezondheid. Toch rookt 21,7% van de bevolking van 18 jaar en ouder. In 2014 rookte nog 25,7% van de volwassen bevolking. Dit komt omdat in tabak de stof nicotine zit die verslavend werkt.

In 2019 zijn jongeren (13,4 jaar) gemiddeld anderhalf jaar ouder als zij met roken gaan experimenteren dan in 2003 (11,8 jaar).

Bron: Jeugd en riskant gedrag (Trimbos instituut, 2019)

Tussen 1990 en 2018 is het totale percentage rokers onder de bevolking van 18 jaar en ouder gedaald. Waar in 1990 nog 35,6% van de Nederlandse bevonking rookte, was dit in 2018 22,2%.

Bron: CBS Gezondheidsenquête (tot en met 2013); daarna Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor CBS i.s.m. RIVM en Trimbos-instituut

Wat is de werking van roken van tabak?

Nicotine

Nicotine is de werkzame stof in tabak. Als je rookt, komt de nicotine via de longen in het bloed. In eerste instantie prikkelt het de zenuwcellen. Vervolgens worden de zenuwcellen verdoofd. Nicotine zorgt voor een alert en opgewekt gevoel. Het neemt hongergevoelens weg.

Stimulerend

Nicotine zorgt voor een alert en opgewekt gevoel. Het neemt je hongergevoelens weg. Nicotine is een stof met een opwekkende werking. Veel mensen zeggen dat ze er ook rustiger van worden van roken. Vaak worden mensen rustiger van roken omdat het lichaam ontwenningsverschijnselen vertoont zoals; agitatie, onrust, trillen, zweten. Wanneer je jouw lichaam weer de stof nicotine geeft wordt jouw lichaam weer rustig.

Waarom roken?

Aan het roken van tabak zitten veel nadelen, toch rookt ruim 20% van de bevolking. Waarom beginnen mensen dan eigenlijk met roken?

Oorzaken

Groepsdruk is het gevoel dat je iets moet doen om bij de groep te horen. Dit hoeft niet altijd echt aanwezig te zijn, soms ervaart iemand dit persoonlijk zo. Je wilt ergens bij horen en doet dingen die je eigenlijk niet wilt doen en waar je niet achter staat.
Jongeren in de puberteit zijn nieuwsgierig naar nieuwe dingen, maar ook in andere fasen van het leven kan experimenteren voor komen. Het is een fase waarbij iemand wilt ervaren waarom andere mensen dit doen.
Met name gevoelens van minderwaardigheid en onzekerheid kunnen redenen zijn om te beginnen met roken. Er zijn ook mensen die het lastig vinden om voor zichzelf op te komen en nee te zeggen.
​​​​​​​

Wat zijn de risico's van roken?

Roken heeft veel gevolgen voor je gezondheid, onder andere:

  • een slechte conditie
  • vaak hoesten
  • gele tanden
  • grauwe en grijze huid
  • rimpels

Daarnaast heb je veel meer kans op allerlei erge aandoeningen, zoals kanker, COPD (een vernauwing van de luchtwegen) en hartfalen. Dit zijn maar een paar voorbeelden van de lange lijst met gevolgen.

 

Bron: www.rokeninfo.nl, Trimbos Intituut

Levensverwachting

Wist je dat een roker gemiddeld 10 jaar eerder dood gaat dan een niet roker? Ruim de helft van de mensen die blijft roken, sterft aan de gevolgen hiervan. In Nederland zijn dit jaarlijks ongeveer 20.000 mensen. Zij overlijden aan een ziekte die door roken is veroorzaakt. Lees meer informatie over sterfte door roken.

Hoe langer je gerookt hebt, hoe meer kans je hebt op long- en hartfalen. Hoe eerder je begint hoe slechter het is. Maar ook hoe eerder je stopt, hoe beter het is. Bekijk de tips om te stoppen met roken.

Meeroken

Meeroken is dat iemand in jouw omgeving aan het roken is en dat jij ook wordt blootgesteld aan schadelijke stoffen. Door meeroken krijg je ook lucht binnen met een hoge concentratie kankerverwekkende en giftige stoffen. Vooral de rook die van de sigaret af komt bevat een hoge concentratie giftige stoffen. De rook die de roker ingeademd heeft, is voor een deel gefilterd door de longen.

Als meeroker heb je kans op:

  • Longkanker
  • Hart- en vaatziektes
  • Astma-aanvallen
  • Bronchitis

Roken is duur

Roken is slecht voor je portemonnee. Wist je dat sigaretten elk jaar steeds een beetje duurder worden? Als je een pakje per dag rookt, kost je dat €2.920,- per jaar. Bedenk wat je daar allemaal voor kunt kopen!

Risicovolle combinaties

Het combineren van verschillende middelen wordt altijd afgeraden. De effecten zijn onvoorspelbaar en geven een extra belasting op het lichaam.

Tabak en alcohol

De combinatie van alcohol en tabak kan zorgen voor een extra kans op hart- en vaatziekten. Tabak en alcohol verhogen ook de kans op kanker.

Wil je stoppen met roken?

Roken is een verslaving. Als je wilt stoppen dan kan dit moeilijk zijn. Hoe moeilijk het is, verschilt van persoon tot persoon. Over het algemeen geldt hoe langer je rookt en hoe meer je rookt, hoe moeilijker het is. Je kunt ontwenningsverschijnselen krijgen.

Voordelen stoppen met roken

Stoppen met roken heeft altijd zin, ook voor een korte tijd. Al na 24 uur zijn er effecten in je lichaam.

  • je bent gezonder
  • je bent rijker
  • je stinkt niet meer naar rook
  • je bent mooier!

Vlogger Dylan Haegens zet de 10 belangrijkste redenen nog even op een rij.

Tips

Een goede voorbereiding en begeleiding vergroot de kans om succesvol te stoppen. Je kunt daarnaast ook medicatie gebruiken die het stoppen gemakkelijker maakt.

Bekijk meer tips om te stoppen met roken of download de app!

Wat is een e-sigaret?

Dit is een elektronische sigaret waarbij vloeistof, verkrijgbaar met en zonder nicotine, verhit wordt en gerookt kan worden. Je kunt een e-sigaret uit elkaar halen en dan heb je drie onderdelen; een verstuiver, een batterij en een patroon (of ampul) met e-vloeistof.

De batterij wordt via een knopje aangezet en door tegelijkertijd te inhaleren via het mondstuk wordt de verstuiver opgewarmd, daardoor verdampt de e-vloeistof. Deze damp inhaleert de gebruiker. Veel modellen zijn op te laden via een USB-aansluiting.

Voor de e-sigaret is ook van toepassing dat je 18 jaar of ouder moet zijn om dit te mogen kopen.

Is een e-sigaret schadelijk voor je gezondheid?

De e-sigaret is uitgevonden in 2003 in China. In de oorsprong is de e-sigaret bedacht als gezonder alternatief voor de huidige sigaret. De e-sigaret is echter wel schadelijk voor je, eerder werd gedacht dat dit een goede manier is om te stoppen met roken. De meningen onder wetenschappers zijn nog steeds verdeeld over de specifieke schadelijkheid van de e-sigaret en de e-sigaret als ondersteuningsinstrument om af te komen van de verslaving aan nicotine door roken.

​​​​​

Vloeistof

​​​

Sinds het ontstaan van de e-sigaret zijn er ontzettend veel aanbieders op de markt gekomen die een e-sigaret aanbieden met allerlei smaken en geuren. Er zijn meer dan 20-duizend verschillende e-vloeistoffen. De e-sigaret is in Nederland te koop bij tabakswinkels, speciale e-sigaret winkels, internet en in kiosken.

De overheid heeft een wetvoorstel gedaan om de diverse smaken en geuren te verbieden. Dit moet het voor jongeren minder aantrekkelijk maken om een e-sigaret te gebruiken. Er is nog geen exacte datum bekend waarop dit inwerking gaat.

Vormen e-sigaret

Er is een grote diversiteit aan e-sigaretten en ampullen. Hierin zit ook een verschil in de hoeveelheid werkzame stof die de gebruiker binnen krijgt en dus ook de schadelijkheid van de e-sigaret.

De vloeistof van e-sigaretten kunnen nicotine bevatten. Daarnaast bevat het andere schadelijke stoffen als; propyleenglycol (stof met herkomst uit aardolie, bij verbranding komen giftige stoffen vrij die mogelijk kankerverwekkend zijn) en carcinogene (kankerverwekkende) stoffen.


​​​​​​​Een e-sigaret kan er uitzien als je ziet op de afbeelding. In het patroon kunnen diverse e-vloeistoffen geplaatst worden. Op het moment dat je deze e-sigaret rookt, merk je ook verschil in geur, afhankelijk van welke vloeistof erin zit. Er zijn verschillende smaken op de markt zoals fruit, tabak en toetjes. De schadelijke stoffen die in de ampul zitten verschillen dus per e-vloeistof. Dit maakt het onderzoek naar de schadelijkheid van de e-sigaret nog wat lastiger (te grote diversiteit, te snelle wisseling op de markt, waardoor geen uitsluitend onderzoeksresultaat gegeven kan worden). Het verschil in smaak en geur maakt ook de aantrekkelijkheid van de e-sigaret wat groter.

Gebruik van e-sigaret door jongeren

De hoeveelheid jongeren die al een e-sigaret hebben gerookt voor hun 18e levensjaar is door het onschuldige uiterlijk en geur ook hoog in vergelijking met de normale sigaret. Terwijl de schadelijkheid van de e-sigaret vergelijkbaar is met de schadelijkheid van een sigaret.

​​​​

Bron: Jeugd en riskant gedrag (Trimbos instituut, 2019) ​​​​​​​

​​​​​​​Verschil tussen e-sigaret, vaporizer en HNB sigaret?

Het grote verschil zit in het middel dat verhit wordt.  (opsomming van onderstaande drie punten)

  • E-sigaret en shisha pen wordt vloeistof verhit, waardoor deze verdampt
  • HNB sigaret staat voor heat-not-burn en wordt ook heatstick of smeltsigaret genoemd. Dit apparaat verhit tabak, zodat het smelt en niet verbrand
  • Vaporizers of vapor bevatten gedroogde kruiden en planten die verdampt worden, waardoor de actieve stoffen vrijkomen.

Wat zijn de risico's van een e-sigaret?

Het verschil met de werking van de e-sigaret en de normale sigaret is dat kans op een overdosis nicotine groter is. Dit omdat de rooksmaak van de e-sigaret minder intens kan aanvoelen en kun je zo lang als de batterij het toelaat blijven roken. Een overdosis nicotine kan ervoor zorgen dat je misselijk en duizelig wordt.

De wetgeving rondom de e-sigaret is de laatste jaren verscherpt. Net als roken valt de e-sigaret onder de NIX18 wetgeving. Ook valt hij in Nederland onder het rookverbod, net als de vaporizers en HNB sigaret. De reden dat de wetgeving is verscherpt heeft met de risico’s van het gebruik te maken.

Het is makkelijker voor jongeren om te beginnen met de e-sigaret en later te gaan roken. Dit verband wordt in het NASEM rapport duidelijk uiteengezet.

De e-sigaret is zowel lichamelijk als geestelijk verslavend.

Lichamelijke verslaving
De nicotine in de e-sigaret zorgt ervoor dat je iedere keer naar meer verlangt. Hoe eerder je wordt blootgesteld aan nicotine hoe groter de kans dat je verslaafd raakt en hoe kleiner de kans wordt dat je hiervan afkomt.

Geestelijke verslaving
​​​​​​​De handeling van het dampen, de momenten van het dampen en met wie er gedampt wordt, kunnen ervoor zorgen dat het ook geestelijk verslavend is. Bijvoorbeeld; je dampt altijd op het moment dat je gestrest bent, zo zal je dit dampen op deze momenten willen blijven herhalen.

Nicotine kan de hersenontwikkeling van jongeren beschadigen. Zo kan de nicotine beschadigend werken voor de aandacht, stemming en het vermogen om kennis op te nemen en verwerken.

Het puberbrein is gevoeliger voor de belonende effecten van nicotine ten opzichte van de volwassen hersenen. Het beloningscentrum van jongeren speelt een belangrijkere rol, deze zorgt ervoor dat er sterker gereageerd wordt op beloningen. De belonende prikkels van nicotine zorgen voor een snellere ontwikkeling van nicotineafhankelijkheid.

Roken vergroot de kans op verschillende soorten kanker. De schadelijke stoffen verspreiden zich over het hele lichaam. Longkanker en kanker in de mondstreek (slokdarm, strottenhoofd en mondholte) zijn de meest bekende. Rokers hebben ook meer kans op het krijgen van leukemie en kanker in de maag, blaas, nieren, lever, baarmoederhals, alvleesklier en darmen.

Nicotine houdende vloeistoffen en tabak zorgen voor een stijging van de hartslag. Rokers lopen hebben hierdoor een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, zoals een verhoogde bloeddruk, een beroerte, een hartaanval en hartfalen.

De e-sigaret kan ontploffen, met als gevolg het risico op brandwonden. Dit kan gebeuren op het moment dat de batterij van slechte kwaliteit is.
De aanraking met e-vloeistof, via drinken, oogcontact of huidcontact kan dodelijk zijn. Dit komt doordat er mogelijk epileptische aanvallen, hersenletsel door zuurstoftekort of melkzuurvergiftiging kan optreden.